حدیثِ قدسیِ لوح

وَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْقُمِّيُّ أَبُو اَلْقَاسِمِ بِشِيرَازَ سَنَةَ ثَلاَثَ عَشْرَةَ وَ ثَلاَثِمِائَةٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ اَلْأَشْعَرِيُّ عَنْ بَكْرِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (عَلَيْهِ السَّلاَمُ) قَالَ: قَالَ أَبِي لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ اَلْأَنْصَارِيِّ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً فَمَتَى يَخِفُّ عَلَيْكَ أَنْ أَخْلُوَ بِكَ فِيهَا فَأَسْأَلَكَ عَنْهَا قَالَ جَابِرٌ فِي أَيِّ اَلْأَوْقَاتِ أَحْبَبْتَ فَخَلاَ بِهِ أَبِي يَوْماً فَقَالَ لَهُ يَا جَابِرُ أَخْبِرْنِي عَنِ اَللَّوْحِ اَلَّذِي رَأَيْتَهُ بِيَدِ فَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اَللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ) وَ عَمَّا أَخْبَرَتْكَ أُمِّي فَاطِمَةُ (عَلَيْهَا السَّلاَمُ) بِهِ مِمَّا فِي ذَلِكَ اَللَّوْحِ مَكْتُوبٌ فَقَالَ جَابِرٌ أُشْهِدُ اَللَّهَ لاَ شَرِيكَ لَهُ أَنِّي دَخَلْتُ عَلَى أُمِّكَ فَاطِمَةَ (عَلَيْهَا السَّلاَمُ) فِي حَيَاةِ رَسُولِ اَللَّهِ (صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ) فَهَنَّيْتُهَا بِوِلاَدَةِ اَلْحُسَيْنِ (عَلَيْهِ السَّلاَمُ) وَ رَأَيْتُ فِي يَدِهَا لَوْحاً أَخْضَرَ ظَنَنْتُ أَنَّهُ مِنْ زُمُرُّدٍ وَ رَأَيْتُ فِيهِ كِتَابَةً بَيْضَاءَ شَبِيهَةً بِنُورِ اَلشَّمْسِ فَقُلْتُ لَهَا بِأَبِي أَنْتِ وَ أُمِّي مَا هَذَا اَللَّوْحُ فَقَالَتْ هَذَا لَوْحٌ أَهْدَاهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى رَسُولِهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ) فِيهِ اِسْمُ أَبِي وَ اِسْمُ بَعْلِي وَ اِسْمُ وَلَدَيَّ وَ اِسْمُ اَلْأَوْصِيَاءِ مِنْ وُلْدِي أَعْطَانِيهِ أَبِي لِيُبَشِّرَنِي بِذَلِكَ قَالَ جَابِرٌ فَدَفَعَتْهُ إِلَيَّ أُمُّكَ فَاطِمَةُ (عَلَيْهَا السَّلاَمُ) فَقَرَأْتُهُ وَ نَسَخْتُهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي (عَلَيْهِ السَّلاَمُ) يَا جَابِرُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَعْرِضَهُ عَلَيَّ قَالَ نَعَمْ فَمَشَى مَعَهُ أَبِي إِلَى مَنْزِلِهِ فَأَخْرَجَ أَبِي صَحِيفَةً مِنْ رَقٍّ فَقَالَ يَا جَابِرُ اُنْظُرْ فِي كِتَابِكَ حَتَّى أَقْرَأَ أَنَا عَلَيْكَ فَقَرَأَهُ أَبِي عَلَيْهِ فَمَا خَالَفَ حَرْفٌ حَرْفاً فَقَالَ جَابِرٌ فَأُشْهِدُ اَللَّهَ أَنِّي هَكَذَا رَأَيْتُهُ فِي اَللَّوْحِ مَكْتُوباً - بِسْمِ اَللّٰهِ اَلرَّحْمٰنِ اَلرَّحِيمِ هَذَا كِتَابٌ مِنَ اَللّٰهِ اَلْعَزِيزِ اَلْحَكِيمِ لِمُحَمَّدٍ نَبِيِّهِ وَ نُورِهِ وَ حِجَابِهِ وَ سَفِيرِهِ وَ دَلِيلِهِ- نَزَلَ بِهِ اَلرُّوحُ اَلْأَمِينُ مِنْ عِنْدِ رَبِّ اَلْعَالَمِينَ يَا مُحَمَّدُ عَظِّمْ أَسْمَائِي وَ اُشْكُرْ نَعْمَائِي وَ لاَ تَجْحَدْ آلاَئِي إِنِّي أَنَا اَللّٰهُ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ أَنَا قَاصِمُ اَلْجَبَّارِينَ وَ مُدِيلُ اَلْمَظْلُومِينَ وَ دَيَّانُ يَوْمِ اَلدِّينِ وَ إِنِّي أَنَا اَللّٰهُ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ أَنَا فَمَنْ رَجَا غَيْرَ فَضْلِي أَوْ خَافَ غَيْرَ عَدْلِي عَذَّبْتُهُ عَذٰاباً لاٰ أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ اَلْعٰالَمِينَ فَإِيَّايَ فَاعْبُدْ وَ عَلَيَّ فَتَوَكَّلْ إِنِّي لَمْ أَبْعَثْ نَبِيّاً فَأُكْمِلَتْ أَيَّامُهُ وَ اِنْقَضَتْ مُدَّتُهُ إِلاَّ جَعَلْتُ لَهُ وَصِيّاً وَ إِنِّي فَضَّلْتُكَ عَلَى اَلْأَنْبِيَاءِ وَ فَضَّلْتُ وَصِيَّكَ عَلَى اَلْأَوْصِيَاءِ وَ أَكْرَمْتُكَ بِشِبْلَيْكَ وَ سِبْطَيْكَ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَيْنِ فَجَعَلْتُ اَلْحَسَنَ مَعْدِنَ عِلْمِي بَعْدَ اِنْقِضَاءِ مُدَّةِ أَبِيهِ وَ جَعَلْتُ حُسَيْناً مَعْدِنَ وَحْيِي فَأَكْرَمْتُهُ بِالشَّهَادَةِ وَ خَتَمْتُ لَهُ بِالسَّعَادَةِ فَهُوَ أَفْضَلُ مَنِ اُسْتُشْهِدَ فِيَّ وَ أَرْفَعُ اَلشُّهَدَاءِ دَرَجَةً عِنْدِي جَعَلْتُ كَلِمَتِيَ اَلتَّامَّةَ مَعَهُ وَ حُجَّتِيَ اَلْبَالِغَةَ عِنْدَهُ بِعِتْرَتِهِ أُثِيبُ وَ أُعَاقِبُ أَوَّلُهُمْ عَلِيٌّ سَيِّدُ اَلْعَابِدِينَ وَ زَيْنُ أَوْلِيَائِيَ اَلْمَاضِينَ وَ اِبْنُهُ سَمِيُّ جَدِّهِ اَلْمَحْمُودِ مُحَمَّدٌ اَلْبَاقِرُ لِعِلْمِي وَ اَلْمَعْدِنُ لِحِكْمَتِي سَيَهْلِكُ اَلْمُرْتَابُونَ فِي جَعْفَرٍ اَلرَّادُّ عَلَيْهِ كَالرَّادِّ عَلَيَّ حَقَّ اَلْقَوْلُ مِنِّي لَأُكْرِمَنَّ مَثْوَى جَعْفَرٍ وَ لَأَسُرَّنَّهُ فِي أَشْيَاعِهِ وَ أَنْصَارِهِ وَ أَوْلِيَائِهِ أُتِيحَتْ بَعْدَهُ فِتْنَةٌ عَمْيَاءُ حِنْدِسٌ لِأَنَّ خَيْطَ فَرْضِي لاَ يَنْقَطِعُ وَ حُجَّتِي لاَ تَخْفَى وَ إِنَّ أَوْلِيَائِي بِالْكَأْسِ اَلْأَوْفَى يُسْقَوْنَ أَبْدَالُ اَلْأَرْضِ أَلاَ وَ مَنْ جَحَدَ وَاحِداً مِنْهُمْ فَقَدْ جَحَدَنِي نِعْمَتِي وَ مَنْ غَيَّرَ آيَةً مِنْ كِتَابِي فَقَدِ اِفْتَرَى عَلَيَّ وَيْلٌ لِلْمُفْتَرِينَ اَلْجَاحِدِينَ عِنْدَ اِنْقِضَاءِ مُدَّةِ عَبْدِي مُوسَى وَ حَبِيبِي وَ خِيَرَتِي إِنَّ اَلْمُكَذِّبَ بِهِ كَالْمُكَذِّبِ بِكُلِّ أَوْلِيَائِي وَ هُوَ وَلِيِّي وَ نَاصِرِي وَ مَنْ أَضَعُ عَلَيْهِ أَعْبَاءَ اَلنُّبُوَّةِ وَ أَمْتَحِنُهُ بِالاِضْطِلاَعِ بِهَا وَ بَعْدَهُ خَلِيفَتِي عَلِيُّ بْنُ مُوسَى اَلرِّضَا يَقْتُلُهُ عِفْرِيتٌ مُسْتَكْبِرٌ يُدْفَنُ فِي اَلْمَدِينَةِ اَلَّتِي بَنَاهَا اَلْعَبْدُ اَلصَّالِحُ ذُو اَلْقَرْنَيْنِ خَيْرُ خَلْقِي يُدْفَنُ إِلَى جَنْبِ شَرِّ خَلْقِي حَقَّ اَلْقَوْلُ مِنِّي لَأُقِرَّنَّ عَيْنَهُ بِابْنِهِ مُحَمَّدٍ وَ خَلِيفَتِهِ مِنْ بَعْدِهِ وَ وَارِثِ عِلْمِهِ وَ هُوَ مَعْدِنُ عِلْمِي وَ مَوْضِعُ سِرِّي وَ حُجَّتِي عَلَى خَلْقِي جَعَلْتُ اَلْجَنَّةَ مَثْوَاهُ وَ شَفَّعْتُهُ فِي سَبْعِينَ أَلْفاً مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ كُلُّهُمْ قَدِ اِسْتَوْجَبُوا اَلنَّارَ وَ أَخْتِمُ بِالسَّعَادَةِ لاِبْنِهِ عَلِيٍّ وَلِيِّي وَ نَاصِرِي - وَ اَلشَّاهِدِ فِي خَلْقِي وَ أَمِينِي عَلَى وَحْيِي أُخْرِجُ مِنْهُ اَلدَّاعِيَ إِلَى سَبِيلِي وَ اَلْخَازِنَ لِعِلْمِيَ اَلْحَسَنَ ثُمَّ أُكْمِلُ ذَلِكَ بِابْنِهِ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ عَلَيْهِ كَمَالُ مُوسَى وَ بَهَاءُ عِيسَى وَ صَبْرُ أَيُّوبَ تُسْتَذَلُّ أَوْلِيَائِي فِي زَمَانِهِ وَ تُتَهَادَى رُءُوسُهُمْ كَمَا تُتَهَادَى رُءُوسُ اَلتُّرْكِ وَ اَلدَّيْلَمِ فَيُقْتَلُونَ وَ يُحْرَقُونَ وَ يَكُونُونَ خَائِفِينَ وَجِلِينَ مَرْعُوبِينَ تُصْبَغُ اَلْأَرْضُ مِنْ دِمَائِهِمْ وَ يَفْشُو اَلْوَيْلُ وَ اَلرَّنَّةُ فِي نِسَائِهِمْ أُولَئِكَ أَوْلِيَائِي حَقّاً وَ حَقٌّ عَلَيَّ أَنْ أَرْفَعَ عَنْهُمْ كُلَّ عَمْيَاءَ حِنْدِسٍ وَ بِهِمْ أَكْشِفُ اَلزَّلاَزِلَ وَ أَرْفَعُ عَنْهُمُ اَلْآصَارَ وَ اَلْأَغْلاَلَ - أُولٰئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ وَ أُولٰئِكَ هُمُ اَلْمُهْتَدُونَ قَالَ أَبُو بَصِيرٍ لَوْ لَمْ تَسْمَعْ فِي دَهْرِكَ إِلاَّ هَذَا اَلْحَدِيثَ اَلْوَاحِدَ لَكَفَاكَ فَصُنْهُ إِلاَّ عَنْ أَهْلِهِ.

ابوبصير از امام صادق (عليه السّلام) روايت كرده كه آنحضرت فرمود:«پدرم به جابر بن عبداللّٰه انصارى فرمود: با تو كارى دارم، هر وقت كه برايت زحمت نيست مى‌خواهم در آن خصوص با تو تنها باشم و آن را از تو بپرسم. جابر گفت: هر موقع شما مايل باشيد [من حاضرم] ، پس روزى پدرم با او به خلوت نشسته و به او گفت: اى جابر! از آن لوحى كه در دست فاطمه دختر رسول خدا (صلّى اللّٰه عليه و آله) ديده‌اى و از آنچه مادرم فاطمه (عليها السّلام) در مورد چيزهائى كه در آن لوح نوشته بتو خبر داده ، مرا نيز آگاه كن.
جابر گفت: خداى يكتا را شاهد مى‌گيرم كه روزى در زمان رسول خدا (صلّى اللّٰه عليه و آله) بر مادرت فاطمه (عليها السّلام) وارد شدم و تولّد حسين (عليه السّلام) را به او تبريك گفتم و ديدم در دستش لوح سبز رنگى است، گمان كرده كه آن زمرّد است، در آن لوح نوشته‌اى سپيد شبيه نور خورشيد ديدم، به او گفتم: پدر و مادرم فدايت، اين لوح چيست‌؟
گفت: اين لوحى است كه خداى عزّ و جلّ‌ آن را به رسولش (صلّى اللّٰه عليه و آله) هديه داده و نام پدرم و نام شوهرم و نام دو فرزندم و نام آن جانشينان كه از فرزندان من هستند ، در آن است. پدرم آن را بمن داده تا بدان وسيله بمن مژده بدهد.
جابر اضافه كرد: بعد مادرت فاطمه (عليها السّلام) آن را بدست من داد، من آن را خواندم و از روى آن يادداشت كردم.
پس پدرم به او گفت: جابر برايت امكان دارد آن را بمن نشان دهى؟
گفت:بلى، و بعد پدرم با او به منزلش رفت، سپس پدرم صفحه‌اى از پوست را در آورد و گفت: اى جابر! تو به نوشتۀ خودت نگاه كن تا من [نوشتۀ خود را] بر تو بخوانم ؛ و پدرم آن را براى او خواند و هيچ حرفى با حرف ديگر [از نسخۀ پدرم با نسخۀ او] اختلاف نداشت.
پس جابر گفت: خدا را شاهد مى‌گيرم كه من ديدم در آن لوح چنين نوشته شده: بنام خداوند بخشندۀ مهربان، اين نوشته‌اى است از سوى خداوند عزّ و جلّ‌ عزيز و حكيم به محمّد پيامبر و نور و حجاب او و واسطه و ميانجى و فرستاده و راهنماى خويش كه آن را جبرئيل (علیه السلام) از نزد پروردگار جهانيان فرو آورده است. اى محمّد! اسماء مرا بزرگ دار و نعمتهاى مرا سپاس گوى و عطاياى مرا انكار مكن، من خود همان خدائى هستم كه هيچ معبودى جز من نيست، درهم شكنندۀ ستمكاران، دولت بخش ستمديدگان و حاكم و حسابخواه روز جزايم، من همان خدايم كه هيچ معبودى جز من نيست ، هر كس به چيزى جز فضل من اميدوار باشد يا جز از دادگرى من بيمناك باشد ، او را عذاب خواهم كرد ؛ چنان عذابى كه هيچيك از مردمان را بدان پايه عذاب نكرده‌ام، پس تنها مرا پرستش كن و تنها توكّل بر من دار، همانا من پيامبرى برنينگيخته‌ام كه دورانش را به پايان رسانم و زمانش سپرى شود ، مگر اينكه براى او جانشينى قرار داده باشم، همانا تو را بر همۀ پيامبران برترى داده‌ام و جانشين تو را بر همۀ اوصياء فضيلت بخشيده‌ام و تو را به دو شير نو رسيده‌ات و دو نواده‌ات حسن و حسين (علیهما السلام) سرافراز نمودم، و حسن (علیه السلام) را پس از سر آمدن زمان پدرش سرچشمۀ علم خويش ساختم، و حسين (علیه السلام) را سرچشمۀ وحى خود گردانيدم و او را به شهادت سرافراز ساختم و نيك بختى را بر او تمام كردم، او برترين كسى است كه در راه من بشهادت رسيده، و از حيث مقام بلندمرتبه‌ترين شهداء نزد من است. من كلمۀ تامّۀ خود را با او همراه ساختم و حجّت رساى خود را نزد او قرار دادم، بواسطۀ عترت او پاداش مى‌دهم و كيفر مى‌كنم، نخستين فرد آنان علىّ‌ (علیه السلام) است كه سرور عبادت‌كنندگانو زينت بخش اولياء پيشين من است و فرزند او با جدّش محمود همنام است، نام او محمّد (علیه السلام) شكافندۀ دانش من و سرچشمۀ حكمت من است، بدگمانان و ناباوران به جعفر (علیه السلام) هلاك مى‌شوند، ردّ كنندۀ او همچون كسى است كه مرا ردّ مى‌كند. اين سخن از سوى من محقّق است كه بدون شكّ‌ جايگاه جعفر (علیه السلام) را گرامى خواهم داشت و حتماً خاطرش را در مورد شيعيان و ياوران و دوستانش خرسند خواهم ساخت، چنين مقدّر است كه پس از او فتنه‌اى كور و بسيار تاريك [كه ديدن چيزى ممكن نيست] اتّفاق خواهد افتاد، زيرا كه ريسمان سنّت و فرمان من البتّه بريده نشود و حجّت من پوشيده نماند و اولياء من به جام لبريز سيراب شوند، آنان بزرگواران والامقام روى زمين هستند، بدانيد اگر كسى يك تن از آنان را انكار كند چنان است كه نعمت مرا انكار كرده باشد، و هر كه آيتى از كتاب مرا ديگر گونه سازد پس بر من افتراء روا داشته است، واى بر افتراگويان انكاركننده، بدان هنگام كه زمان بندۀ من موسى (علیه السلام) و دوست من و برگزيده‌ام بسر آيد، همانا تكذيب‌كنندۀ او همچون تكذيب‌كنندۀ همۀ اولياى من است، او يار و ياور من است و همان كسى است كه سنگينى كارهاى پيامبرى را بر دوش او مى‌نهم و او را با قيام بدان مهم مى‌آزمايم و پس از او خليفۀ من على بن موسى الرّضا (علیهما السلام) است كه او را ديو نهادِ گردنكشى بقتل مى‌رساند و در شهرى كه بندۀ شايسته [بندۀ شایستۀ خدا] ذوالقرنين آن را بناء كرده ، بخاك سپرده مى‌شود، نيكوترين بندگان من در كنار بدترين بندگانم مدفون مى‌گردد. اين سخن از من محقّق است كه حتماً چشمان او را به فرزندش محمّد (علیه السلام) روشن خواهم ساخت، كه پس از وى جانشين او و وارث علم او، و سرچشمۀ دانش من و نهانخانۀ راز من است و حجّت من است بر بندگانم، بهشت را جايگاه او ساخته‌ام و پايمردى او را در حقّ‌ هفتاد هزار تن از اهل بيتش كه همگى در خور آتش باشند ، خواهم پذيرفت، و نيك بختى را بر فرزند او علىّ‌ (علیه السلام) تمام خواهم كرد كه او يار و ياور من است و شاهد در ميان بندگانم، و امانتدار بر وحىّ من است و حسن (علیه السلام) را كه دعوت‌كننده به راه من و خزانه‌دار دانش من است از او بوجود آورم، و سپس اين امر را به فرزند او [امام زمان (عليه السّلام)] كه رحمتى است بر جهانيان [يا براى رحمت به جهانيان] كامل خواهم نمود، همانكه كمال موسى و جمال عيسى و بردبارى أيّوب (علیهم السلام) در وجود او گرد آمده، در زمان غيبت او اولياى من خوار مى‌شوند و همچنانكه سرهاى ترك و ديلم [كنايه از کفار در آن عهد] هديه مى‌شود ، سرهاى آنان نيز بعنوان هديه برده مى‌شود، پس كشته و سوزانده مى‌شوند و همواره نگران و هراسان و وحشت زده هستند، زمين از خونشان رنگين مى‌شود و در ميان زنانشان شيون و زارى [در سوگ آنان] بلند مى‌شود. آنان براستى اولياى من می‌باشند و بر من است كه از آنان هر گونه كورى و تاريكى عميق را بردارم و به رعايت آنان زلزله‌ها را بازگردانم و از آنان دشواريها و گرفتاريهاى بزرگ و گردنگير را بردارم «از پروردگارشان درودها و رحمت بر آنان باد و آنان همان هدايت‌شدگان هستند».

ابو بصير [راوى حديث] گويد: «اگر در سراسر زندگيت جز همين يك حديث، حديث ديگرى هم نشنوى ، براى تو بس است، پس آن را جز از اهل آن [از بيگانگان] حفظ‍‌ كن».

منبع:
الغيبة ، شیخ نعمانی: جلد ۱ ، صفحه ۶۲ ، حدیث ۵.

الهی ‌بِحَقِ‌السّیدة‌ زِینَب (سَلٰام ُ‌اَللّهْ‌ عَلَیْها) َّ‌عَجّل لِوَلیکَ‌الغَریبِ‌ المَظلومِ الوَحید الطرید الشرید الغریم ، الفَرَجَ وَالعٰافِیةَ وَالنَّصر